Most do Terabithii, czyli idealne połączenie estetyki z funkcją

12.04.2018

Wszystkie rekonstrukcje estetyczne powinny mieć pewną cechę wspólną – powinny wzorować się na naturze, czyli odzwierciedlać fizjologiczne ukształtowanie struktury. Im lepsza imitacja oryginalnego wzorca tym trudniej rozpoznać że dane uzupełnienie nie jest naturalne. Bardzo często naturalnie wyglądające prace określamy jako bardzo estetyczne.

Co to jest właściwie „natura”? wpisując to hasło w wyszukiwarce Google znajdziemy mniej więcej takie wyjaśnienie „Natura określa zasadniczo to co nie zostało stworzone przez człowieka”.

Oprócz pojęcia „natura” istnieją także inne określenia będące w powszechnym użytku gabinetu stomatologicznego czy laboratorium protetycznym. Należą do nich przede wszystkim poniższe 3:
– estetyka: pojęcie to oznacza naukę o postrzeganiu piękna oraz o zasadach obowiązujących w naturze i sztuce
– sztuka: w wąskim znaczeniu pojęcie to definiuje wynik kreatywnego procesu twórczego
– harmonia: oznacza zasadniczo takie dopasowanie do siebie kształtu i funkcji wszystkich elementów określonej całości które gwarantuje funkcjonowanie poszczególnych części zarówno z osobna jak i a raczej przede wszystkim – jako całości. SLAJD 5 Ponadto „natura dąży do sprzeczności i to właśnie z tych sprzeczności tworzy harmonię a nie z elementów do siebie podobnych”.

Te 3 pojęcia są ściśle ze sobą powiązane. Dla technika dentystycznego „sztuka” polega na tym, aby to, co zostało stworzone ręką człowieka uzyskało dzięki „harmonii” naturalnej i tym samym „estetyczny” wygląd. Często jest to bardzo trudne zadanie. Rekonstrukcje protetyczne – wszelkiego rodzaju – można nierzadko zdefiniować jako „sztuczne” właśnie dlatego że są po prostu „za proste” i „za ładne”. Często próbujemy ustawić wszystkie żeby jak najbardziej symetrycznie. Taka idealna symetria prawie nigdy nie występuje w naturze. Przynajmniej u istot żyjących.

Most musi być tak zaprojektowany aby nie tylko ułatwić kontrolę płytki nazębnej na powierzchni dodziąsłowej i wokół przyległych zębów filarowych, ale musi również odpowiadać wymogom mechanicznym: wytrzymałość i trwałość, estetyka.

KLASYFIKACJA MOSTÓW

1. Kontakt ze śluzówką
Przęsło siodełkowe – wklęsła powierzchnia kontaktu ze szczytową częścią wyrostka zębodołowego – nie pozwala na czyszczenie A. Przekrój przęsła siodełkowego, B. Powierzchnia od strony wyrostka niedostępna do oczyszczenia

Zmodyfikowane przęsło siodełkowe – estetyka +higiena, powierzchnie mezjalne i dystalne jak najbardziej wypukłe, im większa wypukłość tym łatwiejsze utrzymanie higieny, kontakt ze śluzówką przypomina literę T, przednie zęby szczęki i żuchwy, trzonowce i przedtrzonowe szczęki. Zmodyfikowane przęsło siodełkowe, A. Osadzony częściowo most czasowy, B. Osadzony ostateczny most.; Kontakt z wyrostkiem zębodołowym w przypadku mostu w górnej szczęce powinien przypominać literę T. Ten most jest widziany od strony dodziąsłowej.

Przęsło owalne (z ograniczony pokryciem bezzębnego wyrostka) – wypukła powierzchnia dodziąsłowa umiejscowiona we wgłębieniu lub depresji tkanki miękkiej na wyrostku.

Przęsło stożkowe/jajowate/sercowate/pociskowe – tylko 1 punkt kontaktu pośrodku wyrostka zębodołowego, boczne zęby żuchwy. A.B. maksymalnie wypukłe przęsło z pojedynczym, punktowym obszarem kontaktu jest przęsłem najłatwiejszym do utrzymania w czystości. C. Ocena kształtu trzech możliwych wzorów przęseł (1,2,3). Kształt 3 jest najbardziej wypukły na obszarze B, ale za płaski w obszarze A. Kształt 1 jest wypukły w obszarze A, ale za płaski w obszarze B. Kształt 2 jest najbardziej korzystny.

2. Brak kontaktu ze śluzówką

Przęsło higieniczne – zęby trzonowe żuchwy

Zmodyfikowane przęsło stożkowe (higieniczne) – strona dodziąsłowa ma kształt łuku między elementami retencyjnymi. A.Przęsła stożkowe na szerokich wyrostkach zębodołowych mogą zatrzymywać resztki pokarmowe, B.Przęsło higieniczne może być lepszą alternatywą.

Tu coś powiedzieć, że zaczynamy mówić o rozważaniach.

ROZWAŻANIA BIOLOGICZNE

Najważniejszym parametrem biologicznym jest to czy dziąsło jest prawidłowo podparte przez odpowiedni kształt rekonstrukcji i nie posiada żadnych oznak zmian zapalnych.

Biologiczne warunki udanego projektu przęsła:
1. Higiena jamy ustnej – dodziąsłowy zarys przęsła powinien być na tyle szeroki aby wspomagać higienę

2. Kontakt z wyrostkiem zębodołowym – pozbawiony ucisku kontakt między przęsłem a tkankami miękkimi leżącymi pod nim zapobiega powstaniu na nich zmian typu zapalenie
3. Materiał przeznaczony na most – estetyka, biokompatybilność, wytrzymałość na siły zwarciowe, długa żywotność.

Cztery wzory przęseł ustawione w kolejności według zmniejszającej się wytrzymałości, ocenianej według przekrojów średnicy ich konstrukcji. Minimalna przestrzeń pionowa może stanowić przeciwwskazanie dla wzoru 4 (z powierzchniami – przylegającą do wyrostka zębodołowego oraz powierzchnią zwarciową licowanymi porcelaną)

ROZWAŻANIA MECHANICZNE

Zwężenie powierzchni zwarciowej może częściowo lub całkowicie ograniczyć rozwój harmonijnego i stabilnego zwarcia. Nieprawidłowo umieszczona, zbyt wąska powierzchnia zwarciowa często również powoduje trudności w kontrolowaniu płytki nazębnej lub nie zapewnia odpowiedniego podparcia dla policzków. Dlatego poleca się mosty o normalnej szerokości płaszczyzny zwarciowej, przynajmniej w tej części przęsła, która ma kontakt z powierzchnią zwarciową. Jedynym wyjątkiem jest przypadek gdy wyrostek zębodołowy uległ resorpcji na powierzchni policzkowo-językowej. Wtedy może się okazać że redukcja szerokości przęsła jest potrzebna aby zmniejszyć jego kształt od strony języka a tym samym umożliwić działania kontrolujące płytkę nazębną.

Mechaniczne warunki:
– sztywne przęsło – zapobiec deformacji
– wytrzymałe łączniki
– materiał, projekt, okluzja, przygotowanie zęba.

ROZWAŻANIA ESTETYCZNE

1. Przyleganie do dziąsła – w większości przypadków konstrukcji przedniego mostu zaleca się modyfikowany most siodełkowy ponieważ ten typ rekompensuje straconą policzkowo-językową szerokość wyrostka zębodołowego nachodząc na jego powierzchnię wargową. Przęsło takie nie wychodzi jak naturalny ząb ze szczytu wyrostka zębodołowego. Jego część przyszyjkowa znajduje się z przodu wyrostka ukrywając wszystkie jego anomalie morfologiczne będące wynikiem ekstrakcji zęba. Normalnie światło pada na obiekt z góry więc cień znajduje się pod nim. Dlatego należy dokładnie przestudiować jak padają cienie naturalnych zębów szczególnie w okolicach obrzeża przydziąsłowego. Poleca się zastosowanie przęsła owalnego wraz z zachowaniem tkanki dziąsła lub zwiększeniem ilości tkanki podśluzowej na wyrostku. Przęsło to pozwala na łączenie się z tkanką które jest praktycznie nie do odróżnienia od połączenia naturalnego zęba. Przęsło to wychodzi wprost z zagłębienia w dziąśle i dlatego nie powoduje wielu z możliwych niedociągnięć estetycznych prawdopodobnych w przypadku przęsła siodełkowego.

2. Długość powierzchni wargowej od brzegu siecznego do dziąsła – upodobnienie przęsła do korony i korzenia i zwrócenie uwagi na połączenie cementu ze szkliwem; różowa porcelana
Przęsło powinno mieć tą samą wysokość od brzegu siecznego do dziąsła co ząb, który zastępuje, Prawidłowo ukształtowane przęsło, Często konieczna jest zmiana kształtu części powierzchni wargowej, aby zminimalizować obecność cienia lub odkładanie się resztek pokarmowych na powierzchni przyszyjkowej przęsła.
Nieprawidłowy kształt. Zagłębienie przy brzegu dziąsła może być miejscem odkładania się resztek pokarmowych i powodować powstanie cienia, który ze względów estetycznych będzie niemożliwy do zaakceptowania.

3. Wymiar medialno-dystalny *****

Złudzenia optyczne. Postacie są tych samych rozmiarów. Linie są proste.
Nienaturalnie dużą przestrzeń pod przedni most można estetycznie uzupełnić, dopasowując położenie kątów linii i powierzchni interproksymalnych. Duża (A) i mała (B) przestrzeń pod most. Wymiar sztucznego zęba (przęsła) powinien być taki sam jak filaru (zęba naturalnego)
Gdy zastępowany jest ząb boczny (A), należy skopiować wymiary bardziej widocznej mezjalnej połowy przyległego zęba. Wąskie (B) i szerokie (C) przestrzenie dystalne przęsła mostu.
4. Wystarczająca przestrzeń na ceramikę

MOST A REAHABILITACJA PRZYZĘBIA

< 1,5 mm grubość dziąsła – biotyp cienki >2 mm – biotyp gruby

Cienki biotyp dziąsła
Zbyt mocne wypukłości wynikające z niewłaściwej preparacji sprzyjając odkładaniu płytki bakteryjnej i w przypadku preparacji dodziąsłowej powodują również powstanie stanów zapalnych. W takich sytuacjach zalecane jest uzupełnienie ze spłaszczonym konturem wyłaniania, zwłaszcza od strony przedsionka, co pozwala zapobiec recesjom tkanek. W tym celu należy wybrać poziomy kształt preparacji (schodek, półschodek) co pozwoli na stworzenie wystarczającej ilości miejsca niezbędnego dla technika dentystycznego do stworzenia odpowiedniego kształtu odbudowy.

Gruby biotyp dziąsła
Można uzyskać lepsze podparcie tkanek poprzez nieco bardziej wypukły profil wyłaniania, rozpoczynając od wewnętrznej strony szczeliny dziąsłowej. Nieodpowiednie podparcie tkanek przedsionkową częścią uzupełnienia może spowodować zapadnięcie dziąsła brzeżnego i jego zaczerwienienie. W tym przypadku stopień (nadmiar w wymiarze poziomym) sprzyja odkładaniu płytki bakteryjnej i powstawanie zapalenia dziąsła. Zamiast recesji dziąsła dochodzi często do powstawania kieszeni podkostnych, które charakteryzują się podwyższoną głębokością zgłębnikowania.
W przypadku grubego biotypu dziąsło wyraźnie rośnie w kierunku koronowym, niż w przypadku biotypu o niewielkiej grubości. Zęby można opracować dopiero wówczas kiedy dziąsło jest prawidłowo wygojone.

EKSTRAKCJA

Zwykle miejsce ekstrakcji zaopatruje się od razu w most tymczasowy. Posiada on owalne przęsło sięgające około 1 mm w głąb miejsca ekstrakcji. Podczas fazy gojenia uzupełnienie tymczasowe nie może dotykać dziąsła brzeżnego.

Po 4-6 tygodniach zdejmuje się uzupełnienie tymczasowe i kontroluje ukształtowanie tkanek oraz brodawki. Jeżeli obszar ten jest zbyt mocno zaczerwieniony można nieznacznie zredukować nacisk na tkanki, przęsło powinno jednak sięgać w głąb tkanek na głębokość minimum 1 mm. Po ekstrakcji – po około 1 miesiącu leczenia poprawia się higienę jamy ustnej poprzez zmianę kształtu mostu tak aby zapewnić 1-1,5 mm odległości od tkanek miękkich. Ostateczne uzupełnienie jest możliwe dopiero gdy po 6-12 tygodniach gojenia się poziom dziąsła ulegnie stabilizacji.

Dzięki wypukłemu kształtowi przęsła miejsce ekstrakcji można precyzyjnie oczyszczać nicią dentystyczną, co pozwala zapobiec reakcjom zapalnym. Kiedy dziąsło po 6-12 tygodniach prawidłowo się zagoi i jest stabilne, można dokończyć leczenie protetyczne. Owalne przęsło mostu ostatecznego powinno sięgać ok. 0,5 mm w głąb miejsca ekstrakcji. Ponadto wargowa powierzchnia przęsła powinna być nieznacznie przemieszczona w kierunku wierzchołkowym, dzięki czemu profil wyłaniania będzie naturalny i tylko minimalnie będzie się różnił od profilu wyłaniania zębów sąsiednich.

Ostatni etap leczenia protetycznego można rozpocząć wtedy kiedy regularne pomiary określonych punktów orientacyjnych w obrębie zespołu zebowo – dziąsłowego potwierdzają, że dana sytuacja jest stabilna przez kilka miesięcy.

Aby dziąsło było w wystarczających stopniu podparte, granicę preparacji można przemieścić wgłąb kieszonki dziąsłowej i zastosować rekonstrukcję o odpowiednim profilu wyłaniania. Dzięki temu dochodzi do optymalizacji kształtu brzegu dziąsłowego oraz prawidłowego położenia zenitu.

Estetyki nie można utożsamiać z takimi cechami jak „perfekcyjne”, „śnieżnobiałe” i „proste”. Uzupełnienie idealnie dopasowane do danego pacjenta musi umiejętnie łączyć w sobie naturalność i estetykę ponieważ tylko wtedy uzyskamy doskonały wynik.

Skontaktuj się z nami


DentalScan biuro:
Dental Scan Sp. z o.o.
Budynek Sky Tower, 22 p.
ul. Gwiaździsta 66
53-413 Wrocław
NIP:8992774357
REGON:362528456
KRS:0000579808
DentalScan pracownia protetyczna:
ul. W. Jagiełły 3/9
50-201 Wrocław

infolinia
INFOLINIA:
+48 71 757 00 00
Dentalscan na Youtube Dentalscan na Instagram